|
19. yüzyılda başlayan
milliyetçilik akımları, Yahudilerin büyük acılar çekmesine neden
olmuştu. Milyonlarca Yahudi, Avrupa’daki vahşetten kaçarak başka
ülkelere sığınırken önemli bir kısmı da Doğu’ya sığındı. Peki, bu
insanlar neden Doğu’ya kaçtılar? Avrupalıların kendilerinden
saymadıkları ve “hasta” kabul ettikleri Osmanlı Devleti Yahudilere nasıl
yaklaşıyordu?
Ülkemizde Yahudiler üzerine
yayınlanan çalışmalar genellikle Filistin meselesine odaklanmıştır. Bu
titiz çalışmanın yazarı Tarih Profesörü Ali Arslan, bu konuya yalnızca
Filistin açısından bakarak, Osmanlı dönemi Yahudileri konusunu bütünüyle
kavramanın imkansız olduğunu gösteriyor. Osmanlı’ya gelen göçleri
etkileyen faktörlerin tamamını ve Osmanlı Devleti’nin bu olaya karşı
takındığı tavrı ve politikalarını ele alıyor. Yahudilerin İspanya’dan
sürülmesinden 400 yıl sonra Avrupa’dan Türkiye’ye doğru yaşanan ve
kendisi tarafından “İkinci Yahudi Göçü” olarak tanımlanan bu olay
üzerine daha önce ortaya konmamış deliller, tezler ve argümanlar ortaya
koyuyor.
Osmanlıların, Avrupa’daki
Yahudilerin mağduriyetlerini azaltmak için neler yaptığını, büyük
güçlerin Osmanlı Devleti’ne yönelik stratejilerinde Yahudileri nasıl
kullandığını, Siyonist Yahudilerin neleri hedeflediklerini,
Osmanlı’nın, göçün insani boyutu ile siyasi boyutunu ayırmakta nasıl bir
hassasiyet gösterdiğini bu çalışmada göreceksiniz. Yahudi göçüne karşı
II. Abdülhamid ve ekibi ile İttihatçıların tavırları arasında farklar
var mıydı? Osmanlı yöneticileri bu Yahudileri neden, nerelere
yerleştirdi? Belki de sonunda şu soruyu soracaksınız: Osmanlı Devleti,
topraklarına sığınan Yahudiler için neler yaptı ve Yahudiler bunlara
nasıl karşılık verdiler? Tüm yönleriyle dünya dengelerini altüst eden
bir göçün tarihini bu eşsiz kitapta bulacaksınız. |
